หนังสือมอบอำนาจ ใช้ตอนไหน เขียนอย่างไรให้หน่วยงานรับ
ไปทำธุระแทนกันต้องใช้หนังสือมอบอำนาจแบบไหน ติดอากรแสตมป์เท่าไร และจุดที่คนเขียนผิดบ่อยที่สุด พร้อมวิธีกรอกแบบ ต.5 ออนไลน์
ติดงานไปต่อทะเบียนรถเองไม่ได้ ให้ญาติไปยื่นเอกสารภาษีแทน — สถานการณ์เหล่านี้ใช้ "หนังสือมอบอำนาจ" ทั้งสิ้น เอกสารง่าย ๆ ที่ถูกตีกลับบ่อยที่สุดใบหนึ่ง เพราะกรอกไม่ครบหรือใช้ผิดแบบ
หลักการที่ต้องรู้
- ระบุขอบเขตให้แคบและชัด — เขียนว่ามอบอำนาจให้ "ทำอะไร กับหน่วยงานใด เรื่องอะไร" การมอบอำนาจกว้าง ๆ เสี่ยงถูกนำไปใช้เกินเจตนา
- หน่วยงานจำนวนมากมีแบบฟอร์มเฉพาะ — เช่น กรมสรรพากรใช้แบบ ต.5 กรมขนส่งมีแบบของตัวเอง ใช้แบบของหน่วยงานนั้นเสมอถ้ามี
- ติดอากรแสตมป์ตามที่กฎหมายกำหนด — มอบอำนาจทั่วไปติดอากรตามอัตราของเรื่องนั้น ๆ (หลักสิบบาท) สอบถามหน่วยงานปลายทางได้
- แนบสำเนาบัตรทั้งสองฝ่าย — ผู้มอบและผู้รับมอบ พร้อมรับรองสำเนาถูกต้องทุกใบ
จุดที่โดนตีกลับบ่อย
- ลายเซ็นผู้มอบอำนาจไม่ตรงกับบัตร/เอกสารอื่น — เซ็นให้เหมือนลายเซ็นที่เคยให้ไว้กับหน่วยงาน
- ขูดลบขีดฆ่าโดยไม่ลงชื่อกำกับ — ถ้าเขียนผิด ควรเริ่มใหม่ทั้งฉบับจะปลอดภัยกว่า
- ไม่กรอกวันที่ หรือกรอกขอบเขตอำนาจไม่ครบทุกช่อง
พิมพ์แทนการเขียนมือ ลดโอกาสผิด
หน้าแบบฟอร์มเอกสารไทยของเรามีหนังสือมอบอำนาจ แบบ ต.5 ฉบับจริงจากกรมสรรพากร เปิดแล้วระบบจะใช้ช่องกรอกจริงของฟอร์ม พิมพ์ภาษาไทยได้ทันที บันทึกแล้วข้อมูลฝังลงไฟล์ตามมาตรฐานราชการ เหลือแค่พิมพ์ออกมา ติดอากร และลงลายมือชื่อ
หน่วยงานไหนใช้แบบฟอร์มอะไร
คำถามแรกก่อนเขียนคือ "ที่นั่นมีแบบของเขาไหม" เพราะหน่วยงานที่มีแบบฟอร์มเฉพาะมักไม่รับแบบทั่วไป
| ไปทำเรื่องที่ | แบบฟอร์ม | สิ่งที่มักขอเพิ่ม |
|---|---|---|
| สำนักงานที่ดิน | แบบของกรมที่ดิน (ท.ด.21) | สำเนาบัตรและทะเบียนบ้านทั้งสองฝ่าย รับรองสำเนา บางกรณีต้องมีพยาน |
| กรมการขนส่งทางบก (ต่อภาษี โอนรถ) | แบบของกรมขนส่ง | สำเนาบัตรผู้มอบ ผู้รับมอบ และเล่มทะเบียนตัวจริง |
| กรมสรรพากร | แบบของกรมสรรพากร | สำเนาบัตรทั้งสองฝ่าย |
| ธนาคาร | แบบของธนาคารนั้น | หลายธนาคารให้เจ้าของบัญชีมาเอง ถามสาขาก่อน |
| ที่ว่าการอำเภอ / เขต | แบบทั่วไปมักใช้ได้ | ขึ้นกับเรื่อง บางเรื่องมอบอำนาจไม่ได้เลย เช่น เรื่องที่ต้องแสดงตัว |
| บริษัทเอกชน ไปรษณีย์ รับพัสดุ | แบบทั่วไป | สำเนาบัตรผู้มอบ |
ถ้าไม่แน่ใจ โทรถามหน่วยงานนั้นก่อนหนึ่งสาย ถามสามคำถาม: ใช้แบบของเขาไหม ต้องแนบอะไร และเรื่องนี้มอบอำนาจได้ไหม
อากรแสตมป์ ติดเท่าไหร่ ติดตรงไหน
ตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ หนังสือมอบอำนาจโดยหลักติดอากร 10 บาท ถ้ามอบให้ทำการครั้งเดียว และ 30 บาท ถ้ามอบให้ทำการได้หลายครั้ง อากรแสตมป์ซื้อได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ ที่ว่าการอำเภอ หรือหน่วยงานที่รับเรื่องบางแห่งก็มีขาย
- ติดที่มุมเอกสาร แล้วขีดฆ่า — ให้ผู้มอบอำนาจลงชื่อคร่อมแสตมป์ หรือขีดเส้นทับพร้อมวันที่ เพื่อไม่ให้แกะไปใช้ซ้ำ
- บางหน่วยงานยกเว้น — เรื่องบางประเภทไม่ต้องติดอากร หรือหน่วยงานติดให้เอง ถามตอนโทร
- ไม่ติดอากรไม่ได้แปลว่าเอกสารใช้ไม่ได้ — แต่หน่วยงานมักไม่รับ และหากต้องใช้เป็นพยานหลักฐานในศาลจะมีปัญหา จึงติดให้เรียบร้อยดีที่สุด
เขียนขอบเขตอย่างไรให้ "แคบพอปลอดภัย แต่กว้างพอทำงานได้"
ปัญหาที่เจอบ่อยมีสองแบบ คือเขียนกว้างเกินจนเสี่ยง กับเขียนแคบเกินจนเจ้าหน้าที่บอกว่าเรื่องที่มาทำไม่อยู่ในขอบเขต
| เขียนแบบนี้ | ผล |
|---|---|
| "มอบอำนาจให้ดำเนินการแทนข้าพเจ้าทุกประการ" | กว้างเกิน หน่วยงานบางแห่งไม่รับ และผู้รับมอบทำอะไรก็ได้ในนามคุณ |
| "มอบอำนาจให้ยื่นเอกสาร" | แคบเกิน ถ้าต้องลงชื่อรับเอกสารหรือชำระเงินด้วย เจ้าหน้าที่อาจไม่ให้ทำ |
| "มอบอำนาจให้ยื่นคำขอต่อภาษีรถยนต์ทะเบียน กข 1234 กรุงเทพฯ ชำระค่าธรรมเนียม รับป้ายภาษีและเอกสารที่เกี่ยวข้อง แทนข้าพเจ้า ณ สำนักงานขนส่ง…" | พอดี ระบุเรื่อง ทรัพย์สิน การกระทำที่จำเป็นทั้งหมด และสถานที่ |
สูตรง่ายๆ คือ เรื่องอะไร + กับทรัพย์สิน/เอกสารชิ้นไหน + ต้องทำอะไรบ้างระหว่างทาง (ยื่น ลงชื่อ ชำระ รับ) + ที่หน่วยงานไหน แล้วระบุวันหมดอายุหรือ "เฉพาะครั้งนี้"
เช็กลิสต์ก่อนออกจากบ้าน
- หนังสือมอบอำนาจกรอกครบทุกช่อง วันที่ ชื่อ เลขบัตร ที่อยู่ของทั้งสองฝ่าย ขอบเขต
- ลายเซ็นผู้มอบ ตรงกับลายเซ็นที่เคยให้ไว้กับหน่วยงานหรือบนบัตร
- พยานลงชื่อ ถ้าแบบฟอร์มมีช่องพยาน (บางหน่วยงานต้องมี 2 คน)
- อากรแสตมป์ติดและขีดฆ่าแล้ว
- สำเนาบัตรประชาชนผู้มอบและผู้รับมอบ รับรองสำเนาถูกต้องทุกใบ พร้อมเขียนวัตถุประสงค์กำกับ
- เอกสารประกอบเรื่องนั้น เช่น เล่มทะเบียนรถ โฉนด ตัวจริง
- ผู้รับมอบพกบัตรประชาชนตัวจริง
- เก็บสำเนาหนังสือมอบอำนาจไว้กับตัวหนึ่งชุด
สำเนาบัตรที่แนบไป แนะนำเขียนกำกับว่า "ใช้สำหรับ…เท่านั้น" พร้อมวันที่ หรือใส่ลายน้ำด้วยเครื่องมือของเราก่อนพิมพ์ เพื่อไม่ให้ถูกนำไปใช้เรื่องอื่น
คำถามที่พบบ่อย
มอบอำนาจแล้ว ผู้รับมอบทำเกินขอบเขต ใครรับผิด?
โดยหลักผู้มอบผูกพันเฉพาะการกระทำในขอบเขตที่มอบ นี่คือเหตุผลที่ต้องเขียนขอบเขตให้แคบและเก็บสำเนาไว้เสมอ
หนังสือมอบอำนาจใช้ได้นานแค่ไหน?
ตามที่ระบุในเอกสาร ถ้าไม่ระบุ ใช้ได้จนกว่าจะถูกเพิกถอน แนะนำระบุวันหมดอายุหรือใช้เฉพาะครั้งเดียวให้ชัด
พิมพ์แล้วเซ็นสด กับเซ็นดิจิทัล หน่วยงานรับแบบไหน?
หน่วยงานราชการส่วนใหญ่ยังต้องการลายมือชื่อสดบนกระดาษ พิมพ์ข้อมูลด้วยคอมได้ แต่ลายเซ็นควรเซ็นด้วยปากกา
มอบอำนาจให้คนที่ไม่ใช่ญาติได้ไหม?
ได้ กฎหมายไม่ได้จำกัดว่าต้องเป็นญาติ แต่หน่วยงานบางแห่งมีเงื่อนไขเพิ่ม เช่น ต้องมีพยาน หรือจำกัดเรื่องที่ให้คนนอกทำแทน ถามหน่วยงานก่อน
ผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศ ทำอย่างไร?
โดยทั่วไปต้องลงชื่อต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือกงสุลไทยเพื่อรับรองลายมือชื่อ แล้วส่งตัวจริงกลับมา รายละเอียดขึ้นกับหน่วยงานปลายทาง ควรถามก่อนเดินทาง
เขียนผิดคำเดียว ต้องทำใหม่ทั้งฉบับไหม?
ปลอดภัยที่สุดคือทำใหม่ การขีดฆ่าแก้ต้องมีผู้มอบลงชื่อกำกับทุกจุด และเจ้าหน้าที่บางแห่งก็ไม่รับอยู่ดี พิมพ์ในคอมแล้วตรวจก่อนพิมพ์ออกมาจะลดปัญหานี้ได้