สัญญาเช่าบ้าน-เช่าที่ดิน: เงื่อนไขที่ต้องเขียนให้ชัดก่อนเซ็น
เช่าบ้าน คอนโด หรือที่ดิน ควรระบุอะไรในสัญญาบ้าง เงินประกันคืนเมื่อไร บอกเลิกอย่างไร พร้อมแบบฟอร์มสัญญาเช่ากรอกออนไลน์
ปัญหาผู้เช่า-ผู้ให้เช่าส่วนใหญ่ ไม่ได้เกิดจากคนตั้งใจโกง แต่เกิดจาก "ไม่ได้ตกลงกันไว้" — ค่าน้ำค่าไฟใครจ่าย ซ่อมแอร์ใครรับผิดชอบ ย้ายออกก่อนกำหนดได้ไหม สัญญาที่เขียนชัดตั้งแต่วันแรกตัดปัญหาได้เกือบหมด
หัวใจของสัญญาเช่าที่ดี
- ระบุทรัพย์สินให้ละเอียด — บ้านเลขที่ ห้องเลขที่ หรือโฉนดเลขที่/เนื้อที่สำหรับที่ดิน พร้อมสภาพและของที่ให้มาด้วย (แนบรูปถ่ายยิ่งดี)
- ค่าเช่า วันชำระ และค่าปรับล่าช้า เขียนตัวเลขชัดเจน รวมถึงใครจ่ายค่าน้ำ ไฟ ส่วนกลาง อินเทอร์เน็ต
- เงินประกัน — จำนวน เงื่อนไขการหัก และกำหนดคืนภายในกี่วันหลังส่งมอบคืน
- การบอกเลิก — ต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน ย้ายออกก่อนกำหนดมีผลอย่างไร
- เช่าที่ดินระยะยาว — การเช่าอสังหาริมทรัพย์เกิน 3 ปี ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จึงบังคับได้เต็มระยะเวลา
ใช้แบบฟอร์มสำเร็จรูป กรอกในคอมได้เลย
- เปิดหน้าแบบฟอร์มเอกสารไทย เลือก "สัญญาเช่าที่พักอาศัย" หรือ "หนังสือสัญญาเช่าที่ดิน"
- ระบบวางช่องกรอกให้อัตโนมัติบนเส้นประ พิมพ์ข้อมูลผู้ให้เช่า ผู้เช่า ค่าเช่า และเงื่อนไขจนครบ
- พิมพ์สองฉบับ ลงชื่อพร้อมพยาน เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ พร้อมรูปถ่ายสภาพห้อง/ที่ดิน ณ วันส่งมอบ
ถ้าผู้ให้เช่าปล่อยเช่าหลายห้อง มีกฎคุ้มครองผู้เช่าเพิ่ม
ตั้งแต่ปี 2561 ธุรกิจให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยที่ปล่อยเช่าตั้งแต่ 5 หน่วยขึ้นไป (เช่น อพาร์ตเมนต์ หอพัก เจ้าของคอนโดหลายห้อง) เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญาตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา ซึ่งกำหนดสิ่งที่สัญญาต้องมีและห้ามมี โดยหลักที่คนเช่าควรรู้:
- เงินประกันเรียกได้ไม่เกิน 1 เดือน และค่าเช่าล่วงหน้าไม่เกิน 1 เดือน
- ต้องคืนเงินประกันภายใน 7 วัน หลังสัญญาสิ้นสุดและส่งมอบห้องคืน
- ค่าน้ำค่าไฟเรียกเกินอัตราที่จ่ายจริงให้การไฟฟ้า/ประปาไม่ได้
- ห้ามยึดทรัพย์สินหรือปิดห้องเพื่อบังคับให้จ่ายค่าเช่า
- ผู้เช่าบอกเลิกก่อนกำหนดได้ โดยแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน ถ้าจ่ายค่าเช่าครบมาโดยตลอด
ถ้าคุณเช่าจากเจ้าของที่มีห้องเดียวหรือสองห้อง กฎนี้ไม่บังคับ แต่ก็เป็นมาตรฐานที่ดีที่จะตกลงกันให้ใกล้เคียง
เรื่องที่ทะเลาะกันบ่อยที่สุด และวิธีเขียนกันไว้ก่อน
| ปัญหา | เขียนในสัญญาว่า |
|---|---|
| ย้ายออกแล้วโดนหักเงินประกัน "ค่าทำความสะอาด ค่าทาสี" | ระบุว่าหักได้เฉพาะความเสียหายเกินกว่าการใช้งานตามปกติ พร้อมแนบรูปสภาพห้องวันเข้าอยู่เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา |
| แอร์เสีย น้ำรั่ว ใครซ่อม | ผู้ให้เช่ารับผิดชอบโครงสร้างและอุปกรณ์ที่ให้มา ผู้เช่ารับผิดชอบความเสียหายจากการใช้ผิดวิธี ระบุวงเงินที่ผู้เช่าซ่อมเองได้แล้วหักค่าเช่า |
| ค่าไฟหน่วยละ 8–10 บาท | ระบุอัตราชัด และถ้าเข้าเกณฑ์ธุรกิจควบคุม ต้องไม่เกินที่จ่ายจริง |
| เจ้าของเข้าห้องโดยไม่บอก | ต้องแจ้งล่วงหน้า ยกเว้นเหตุฉุกเฉิน |
| ขอย้ายออกก่อนครบสัญญา | แจ้งล่วงหน้ากี่วัน และผลต่อเงินประกันเป็นอย่างไร เขียนให้จบตั้งแต่วันเซ็น |
| ขึ้นค่าเช่าระหว่างสัญญา | ค่าเช่าคงที่ตลอดอายุสัญญา การต่อสัญญาค่อยตกลงใหม่ |
| เลี้ยงสัตว์ ทำอาหาร ให้คนอื่นพัก | เขียนให้ชัดว่าอนุญาตหรือไม่ ดีกว่ามาทะเลาะทีหลัง |
เช่าที่ดินและเช่าระยะยาว — จุดที่ต่างจากเช่าห้อง
- เกิน 3 ปีต้องจดทะเบียน — การเช่าอสังหาริมทรัพย์เกิน 3 ปีต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ไม่งั้นบังคับได้แค่ 3 ปี ทำสัญญา 10 ปีบนกระดาษอย่างเดียว ปีที่ 4 เจ้าของบอกเลิกได้
- ระบุที่ดินด้วยเลขโฉนดและเนื้อที่ — ไม่ใช่แค่ที่อยู่ และแนบสำเนาโฉนดไว้กับสัญญา
- สิ่งปลูกสร้างที่ผู้เช่าสร้าง — เมื่อหมดสัญญาเป็นของใคร รื้อได้ไหม ต้องเขียน ไม่งั้นเกิดข้อพิพาทเกือบทุกราย
- ผู้ให้เช่าขายที่ดินระหว่างสัญญา — โดยหลักผู้ซื้อต้องรับสัญญาเช่าที่จดทะเบียนแล้วต่อ แต่ถ้าไม่ได้จดทะเบียนสิทธิผู้เช่าอ่อนลงมาก นี่คือเหตุผลที่การจดทะเบียนสำคัญ
- ตรวจว่าผู้ให้เช่าเป็นเจ้าของจริง — ขอดูโฉนดตัวจริงเทียบกับบัตรประชาชน ที่ดินที่ติดจำนองหรือมีเจ้าของร่วมต้องได้รับความยินยอมทุกคน
วันเข้าอยู่และวันย้ายออก ทำ 3 อย่างนี้แล้วแทบไม่มีเรื่อง
- ถ่ายรูปทุกมุมทุกจุดตำหนิ พร้อมวันที่ — ถ่ายด้วยเครื่องมือสแกนของเราแล้วรวมเป็น PDF ส่งให้อีกฝ่ายทางไลน์หรืออีเมลในวันนั้นเลย จะได้มีบันทึกเวลาที่ทั้งสองฝ่ายเห็น
- จดเลขมิเตอร์น้ำไฟ — ถ่ายรูปมิเตอร์ทั้งวันเข้าและวันออก
- ทำใบส่งมอบ-รับมอบสั้นๆ — รายการของที่ให้มา สภาพ เลขมิเตอร์ ลงชื่อสองฝ่าย แนบท้ายสัญญา ตอนย้ายออกก็ทำอีกใบ พร้อมระบุยอดเงินประกันที่ต้องคืนและวันคืน
สัญญาเช่าและใบส่งมอบเก็บเป็น PDF ไว้ทั้งสองฝ่าย ถ้าเซ็นบนกระดาษให้สแกนเก็บ ถ้าเซ็นออนไลน์ให้ Flatten ก่อนส่ง เอกสารพวกนี้แทบไม่ได้ใช้ จนวันที่ต้องใช้แล้วหาไม่เจอ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ให้เช่ายึดเงินประกันไม่คืน อ้างค่าเสียหายลอย ๆ?
สัญญาที่ระบุเงื่อนไขการหักเงินประกันชัดเจน + รูปถ่ายสภาพห้องวันเข้าอยู่ คือหลักฐานสำคัญที่สุดในการเรียกคืน
สัญญาปากเปล่ามีผลไหม?
การเช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดจึงจะฟ้องร้องบังคับได้ อย่าเช่าด้วยคำพูดเปล่า
ขึ้นค่าเช่ากลางสัญญาได้ไหม?
โดยหลักไม่ได้ ถ้าสัญญากำหนดค่าเช่าตายตัวตลอดระยะเวลา เว้นแต่ตกลงกันใหม่ทั้งสองฝ่าย
เจ้าของหอเรียกเงินประกัน 2 เดือน ทำได้ไหม?
ถ้าผู้ให้เช่าปล่อยเช่าตั้งแต่ 5 หน่วยขึ้นไป โดยหลักเรียกเงินประกันได้ไม่เกิน 1 เดือน และค่าเช่าล่วงหน้าไม่เกิน 1 เดือน ถ้าเจ้าของมีห้องเดียวกฎนี้ไม่บังคับ แต่ต่อรองได้
สัญญาเช่า 5 ปีที่ไม่ได้จดทะเบียน มีผลแค่ไหน?
โดยหลักบังคับได้เพียง 3 ปี ส่วนที่เกินจากนั้นอีกฝ่ายอาจไม่ผูกพัน ถ้าตั้งใจเช่ายาวควรไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน
ย้ายออกแล้วเจ้าของไม่คืนเงินประกัน ทำอย่างไร?
ส่งหนังสือทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมแนบสัญญาและรูปสภาพห้อง ถ้าเข้าเกณฑ์ธุรกิจควบคุมสัญญาร้องเรียนได้ที่ สคบ. และฟ้องเป็นคดีผู้บริโภคได้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียมศาล